W 2026 roku zegarki przestawiamy dwa razy: zmiana na czas letni nastąpi w nocy z 28 na 29 marca (przesuwamy wskazówki z godziny 2:00 na 3:00, śpimy o godzinę krócej), natomiast powrót na czas zimowy czeka nas w nocy z 24 na 25 października (cofamy wskazówki z godziny 3:00 na 2:00, zyskując dodatkową godzinę snu). Podczas korekty bezwzględnie unikaj kręcenia wskazówkami oraz datownikiem w „strefie śmierci” mechanizmu (21:00 – 3:00), aby nie uszkodzić delikatnych kół zębatych kalendarza.
Jak przygotować różne rodzaje zegarków na zmianę czasu?
Różne typy mechanizmów wymagają odmiennego podejścia. Oto praktyczna ściągawka, jak poradzić sobie z konkretnym zegarkiem bez ryzyka jego uszkodzenia:
- Zegarki automatyczne i mechaniczne z datownikiem: Nigdy nie przestawiaj daty ani godziny, gdy wskazówki pokazują czas między 21:00 a 3:00. Jeśli zegarek stoi, najpierw przesuń wskazówki w dolną część tarczy (np. na 6:30), ustaw wczorajszą datę, a następnie kręć koronką do przodu, aż miniesz północ i właściwie uregulujesz czas oraz kalendarz.
- Zegarki kwarcowe (na baterię): Pozwalają na swobodne kręcenie wskazówkami w obu kierunkach. Przy jesiennej zmianie cofnięcie wskazówek o godzinę do tyłu nie stanowi żadnego zagrożenia dla mechanizmu.
- Zegarki z chronografem (stoperem): Przed odciągnięciem koronki upewnij się, że stoper jest wyłączony, a jego wskazówki zresetowane do pozycji zero (12:00). Regulacja godziny przy aktywnym chronografie może skrzywić dźwignie sterujące stoperem.
- Zegarki zakręcane (np. nurkowe / diver): Po korekcie godziny pamiętaj o dokładnym dokręceniu koronki do koperty, gdyż rozszczelnienie jest najczęstszą przyczyną przypadkowego zalania zegarka.
- Zegarki Radio Controlled / Wave Ceptor / GPS / Bluetooth: Zegarki sterowane radiowo, sygnałem satelitarnym czy modułem Bluetooth (np. G-Shock z funkcją Smartphone Link) nie wymagają ręcznej ingerencji. Jeśli urządzenie sterowane radiowo nie zmieni czasu samoczynnie o 2:00 w nocy, upewnij się, że nie leżało w miejscu blokującym sygnał (np. z dala od okna czy w metalowej szkatułce) lub wymuś ręczną synchronizację dedykowanym przyciskiem.
Czy to już ostatnie przestawianie zegarków? Stanowisko Komisji Europejskiej i perspektywa 2027
Wielu czytelników pyta, dlaczego wciąż musimy pamiętać o zmianie czasu. Temat rezygnacji z dwukrotnego przestawiania zegarków w ciągu roku powraca co sezon, jednak w wymiarze prawnym utknął w unijnym klinczu. W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje społeczne, w których aż 84% z 4,6 miliona obywateli opowiedziało się za likwidacją zmiany czasu. Rok później Parlament Europejski poparł ten projekt, sugerując odejście od dotychczasowych przepisów.
Dalsze procedury zablokowały jednak kryzysy geopolityczne (pandemia COVID-19, brexit, wojna w Ukrainie) oraz brak jednomyślności w Radzie Unii Europejskiej. Kraje Południa opowiadają się za czasem letnim z uwagi na turystykę, podczas gdy kraje Północy preferują czas zimowy. Zgodnie z oficjalnym komunikatem Komisji Europejskiej określającym harmonogram zmian czasu w latach 2022–2026, obecny system obowiązuje bez zmian do końca 2026 roku. Oznacza to, że ewentualne wiążące decyzje państw członkowskich i faktyczne zniesienie zmiany czasu będą mogły wejść w życie najwcześniej w 2027 roku.
Ciekawostki o zmianie czasu i zegarkach
- Cesarstwo Niemieckie pierwsze w historii: Choć koncepcję szerszego wykorzystania dnia przypisuje się Benjaminowi Franklinowi (który w 1784 roku satyrycznie proponował wczesne wstawanie dla oszczędności świec) oraz Williamowi Willettowi (autorowi broszury z 1907 r. o oszczędzaniu światła), pierwszym państwem, które wprowadziło czas letni na masową skalę, było Cesarstwo Niemieckie. Nastąpiło to 30 kwietnia 1916 roku podczas I wojny światowej w celu zaoszczędzenia węgla.
- Zmienna historia w Polsce: W Polsce czas letni i zimowy wprowadzano z przerwami. Po raz pierwszy zastosowano go jednorazowo w 1919 roku, następnie w latach 1946–1949 oraz 1957–1964. Obowiązujący nieprzerwanie ciąg trwa od 1977 roku. Do 1995 roku powrót do czasu zimowego odbywał się w ostatnią niedzielę września, a nie października.
- Antarktyczny chaos strefowy: Na Antarktydzie występują dni i noce polarne trwające po pół roku, co sprawia, że geograficzne strefy czasowe nie mają praktycznego zastosowania. Stacje badawcze stosują tam czas kraju macierzystego lub strefę czasową bazy zaopatrzeniowej (np. stacja Amundsena-Scotta na biegunie południowym korzysta z czasu Nowej Zelandii).
- Niemiecki sygnał DCF77: Klasyczne zegarki sterowane radiowo w Polsce odbierają sygnał atomowy ze stacji nadawczej DCF77 usytuowanej w Mainflingen koło Frankfurtu nad Menem. Fale długie o częstotliwości 77,5 kHz mają zasięg około 2000 km, co pozwala automatycznie skorygować wskazówki zegarka dokładnie o 2:00 w nocy w całej Europie Środkowej.
